Gezondheid in Bali

Gezondheidsmaatregelen voor vertrek
Gezondheid ter plekke
Gezondheid na thuiskomst

Gezondheidsmaatregelen voor vertrek

Zorg dat je voor vertrek contact opneemt met een medische instantie die verstand van zaken heeft, zoals een ziekenhuis of in grote steden de GGD. Een last minute-reis naar Bali hoeft voor een gezond persoon geen probleem te zijn; je zou desnoods op Schiphol nog naar de KLM Travel Clinic of de medische dienst Schiphol kunnen gaan. Neem sowieso altijd je vaccinatieboekje mee als je dat hebt. Natuurlijk heeft het de voorkeur je vaccinaties ruim van te voren te regelen. Wat daarbij van belang is, is dat de instelling waartoe je je wendt (bijvoorbeeld GGD, huisarts of ziekenhuis), aangesloten is bij het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR). Deze organisatie zorgt dat de aangesloten instellingen up-to-date zijn op het gebied van vaccinaties en ziektepreventie voor de tropen. We noemen drie instanties die dichtbij het vuur zitten (bepalen het beleid van het LCR):  Het LUMC in Leiden, tel. 071-5263636, (informatie en afspraken voor de vaccinatiepoli ’s morgens van 09.30-11.30 uur), Travel Clinic te Rotterdam, (bandje met info: 0900-5034090, eerst 1 kiezen), in Amsterdam het AMC (bandje met info allerlei landen 0,5 euro per minuut, tel. 0900-9584). Verder kun je bij Inside Travel News (030-6912752) een gratis informatiepakketje aanvragen. De prijzen voor vaccinaties kunnen  uiteenlopen; het kan de moeite waard zijn een beetje te shoppen.

Websites:

www.lcr.nl
www.tropenzorg.nl
www.tripprep.com

Lonely Planet homepage met links naar de World Health Organization:  (www.lonelyplanet.com/weblinks//wlprep.htm#heal). Deze links zijn in het Engels en sommige links zijn gefinancierd door de farmaceutische industrie.

Hieronder volgt wat summiere informatie over voor de hand liggende ziekten gericht op de reiziger die gezond is, niet zwanger is en niet langer dan 1 maand in Bali zal blijven. Zorg ervoor zelf up-to-date informatie te krijgen voor je eigen situatie.

Malaria
Malaria komt niet voor in Bali. In de rest van Indonesië is er wel malaria. Er zijn grote verschillen per streek en per tijd van het jaar. Of je een profilaxe nodig hebt hangt dus ook af van het reisschema. We raden je aan altijd advies hierover in te winnen bij een van de genoemde medische autoriteiten. Profylaxe zijn behoorlijk zware middelen en het is belangrijk om hier een zorgvuldige afweging over te maken. 

Profylaxe of niet, het is altijd belangrijk om risicobeperkende maatregelen te treffen. Maatregelen zijn: 's avonds de armen, benen en voeten bedekken, een muggenmiddel opsmeren waar DEET in zit en een klamboe gebruiken. In airco hotels is een klamboe meestal niet nodig. In sommige junglelodges wel. Je kunt klamboes kopen die geïmpregneerd zijn met een muskietendodend middel. Het is ook handig om iets bij je te hebben waarmee je de klamboe kunt ophangen, bijvoorbeeld een dun touw en een schoefhaak of kurkentrekker (Zwitsers zakmes). Als je gaat overnachten in een bergdorp is het extra belangrijk om op malariapreventie te letten, maar als het hoger is dan 1500 meter dan zal er geen malaria meer voorkomen.

Vaccinaties
Verder worden vaccinaties tegen DTP (difterie, tetanus en polio, ca. 10 jaar geldig) en Hepatitis A aangeraden. DTP hebben de meeste mensen in hun jeugd al gehad. Na een herhaalprik kun je er dan weer een poosje tegen.

De reguliere Hepatitus A injectie heeft een beperkte werkingsduur, dus het is zaak deze kort voor vertrek te plannen. Als je frequent of voor langere tijd naar landen gaat waar Hepatitus A  voorkomt dan is het te overwegen om injecties voor langere termijn te nemen, zoals Havrix. Houd er wel rekening mee dat dit dure vaccins zijn en dat je na 6 maanden een herhaalprik nodig hebt.

Buiktyphus inenting wordt vaak ook aangeraden, behalve als je korter dan 2 weken naar Bali gaat. Vaccinatie tegen gele koorts wordt alleen aangeraden wanneer je in een infectiegebied van gele koorts bent geweest voordat je naar Bali gaat.

Dengue en Japanse B-encephalitis
Dit zijn beide ziekten die overgedragen worden door muggen en waar je dus dezelfde voorzorgsmaatregelen als voor malaria kunt treffen. Voor meer informatie over deze ziekten en de stand van zaken van eventuele epidemieën kun je het best op de bovengenoemde LCR-website kijken of een medisch instituut raadplegen.

Voor Dengue is geen vaccin maar voor Japanse B-encephalitis wel, die wordt aangeraden als je langer dan 6 maanden naar Azie gaat.

Verdere voorbereiding
Je kunt zelf een EHBO-set voor de tropen samenstellen of er een kopen. Tevens kun je de aanschaf van het boekje "Hoe blijf ik gezond ik de tropen?" overwegen, hier staat ook in wat er in het EHBO-setje moet zitten. Vaccinerende instanties en winkels als de Joho-Company verkopen EHBO-sets en bovengenoemd boek. Hypochonders zullen waarschijnlijk van dit boekje smullen en in Bali bij de eerste hoofdpijn denken dat ze iets ernstigs hebben (dit is uit het leven gegrepen); dus lees met enige reserve.

 

Als je medicijnen gebruikt, neem dan een bijsluiter mee, zodat er geen twijfel over kan bestaan dat je geen drugsgebruiker bent en zorg een extra voorraadje mee te nemen zodat je je niet gek hoeft te zoeken in Balise apotheken mocht je iets kwijtraken. Neem een Engelse brief van je arts mee over dit medicijngebruik. Het valt te overwegen een schoon setje injectiespuiten en naalden mee te nemen. Denk hierbij ook aan een artsenverklaring.

Heb je een bril of draag je lenzen, neem dan de opticienbeschrijving mee of een extra bril of extra paar lenzen. Voor snorkelaars/duikers worden duikbrillen op sterkte verkocht (en verhuurd) bij duikwinkels/duikscholen.

Gezondheid ter plekke

Naast het in acht nemen van de op jouw situatie afgestemde vaccinaties en ervoor zorgen zo gezond mogelijk te zijn voordat je weggaat, is het natuurlijk ter plekke belangrijk om te voorkomen dat je ziek wordt. Wees ter plekke zeer alert: als je twijfelt over wat je hebt, raadpleeg ter plekke een arts.

Jet lag
"Jet Lag" is een ontregeling van je "biologisch klok", o.a. het ritme van slapen en wakker zijn, dat veroorzaakt wordt door het vliegen over meer dan drie tijdszones. De eerste dagen na de vlucht moet je lichaam wennen aan het nieuwe bioritme waardoor je moe en suf kunt zijn.

Tips ter beperking van de jet lag:

Het is geen gek idee om in het vliegtuig weinig koffie en alcohol te drinken en na aankomst de eerste twee à drie dagen niet te veel van jezelf te vergen. Verder is het handig je zo snel mogelijk je aan te passen aan het nieuwe slaapritme; wat wij meestal doen is na aankomst een uurtje te slapen maar daarna wakker te blijven tot (kinder)bedtijd.

Diarree
Verandering van ritme, klimaat en voedsel (vooral pittig eten) kunnen je darmen op hol doen slaan. Zo lang dit alleen gaat om dunne ontlasting zonder bijverschijnselen  kun je het beste gewoon rustig aan doen en zorgen genoeg drinken binnen te krijgen. Je kunt eventueel wat ORS (Oral Rehydration Salts) innemen in water opgelost om te zorgen dat je niet uitdroogt, dit is extra belangrijk voor kinderen en oudere vakantiegangers. Als je echt moet reizen kun je nog loperamide innemen. Dit spul legt de peristaltiek (knijpwerking) van de darmen lam zodat het lijkt alsof de diarree over is. Gebruik dit alleen als je niet vaak naar de wc kunt, zoals wanneer je moet reizen. Mocht de diarree langer dan twee dagen aanhouden, of er zijn bijverschijnselen als koorts, bloed in de ontlasting of andere zaken, neem dan contact op met een arts, dan kan via een laboratoriumtest gekeken worden wat er aan de hand is. Het is wel zo dat men eerder geneigd is tot het geven van antibiotica dan in Nederland. Je komt zo meestal wel van je acute kwaal af maar kan wel andere spijsverteringsmoeilijkheden opleveren doordat al je darmflora is vernietigd. Ter ondersteuning van je darmen kun je bijvoorbeeld Acidophilus-capsules slikken (eventueel mee te nemen uit Nederland). Denk er wel aan dat alcohol vaak zeer slecht combineert met antibiotica en dat bij antibioticagebruik de anticonceptiepil een verminderde werking heeft!

Om diarree te voorkomen
Drink alleen water en dranken uit een afgesloten/gesealde fles of uit blik of dranken die gekookt zijn zoals thee of koffie. IJs (van water) is het best te vertrouwen wanneer het ronde bolletjes zijn met gaten erin. Fruitsap is alleen veilig als er geen water is toegevoegd.

Voedsel, vooral vlees en vis, moet goed gekookt, gestoofd of doorbakken zijn. Westerse salades zoals bij salad bars in dure hotels gebruikelijk zijn, zijn in dit licht over het algemeen af te raden. Hamburgers zijn (eigen ervaring) over het algemeen eerder onveilig dan gewoon vlees zoals de lokale bevolking dat eet. In Bali is het niet altijd veilig om aan straatstalletjes te eten. Eet vooral daar waar het druk is: de omloopsnelheid waarmee het voedsel wordt geproduceerd en opgegeten is dan hoog, wat de hygiëne ten goede komt. Ook restaurants waarbij je goed kan zien hoe schoon het is, zijn aan te raden. Wat betreft eetstalletjes is het verstandig later op de dag geen vlees meer te eten, dat vlees heeft soms al de hele dag ongekoeld gelegen. Een probaat huismiddel ter voorkoming van diarree is het drinken van cola en bouillon (niet perse tegelijkertijd). Cola (de Balinese variant moet je wel van houden) is bijna overal te koop en bouillon en een spiraalkoker kun je meenemen uit Nederland.

Bilharzia
Voorkom een infectie overgebracht door kleine wormpjes door niet in stilstaand water te zwemmen.

Nog wat meer (semi-)medische tips

Huidverzorging
Neem wondjes in de tropen serieus: houd ze in de gaten en doe er iets desinfecterends op en eventueel voor overdag een pleister. Krab muggenbulten niet open.

Zorg altijd een hoge factor zonnebrandcrème op te smeren op de blootstaande huid, ook in het regenseizoen. Snorkelen met T-shirt en (korte)broek aan is niet raar !! (Wij doen het in ieder geval altijd). De zon is superkrachtig op de evenaar, ook als er bewolking is. 

Draag geen felgekleurde of zwarte kleding en geen sterke parfum, deo of aftershave om stekende insecten op afstand te houden (zorg dat je niet te veel op een bloem lijkt). Als je gevoelig bent voor huidirritatie is het het best om katoenen of linnen kleding te dragen, dat broeit niet snel. Je kunt eventueel jezelf na het ochtendtoilet inpoederen ter voorkoming van broeien (prickly heat).

Was of desinfecteer je handen na toiletbezoek en bijt liever geen nagels.

Zonnesteek
Voorkom een zonnesteek door een hoofddeksel en eventueel een zonnebril te dragen. Zorg altijd een fles water bij je te hebben, zeker als je de natuur in gaat en niet snel aan drinkwater kunt komen. Vermoed je een zonnesteek (word je licht in het hoofd of krijg je hoofdpijn): drink wat, ga lekker in de schaduw zitten en blijf daar als het mogelijk is.

Vitaminepreparaten, met name vitamine B- zijn aan te raden, aangezien je in Bali bepaalde voedingsmiddelen waaraan je hier aan gewend bent waarschijnlijk weinig zult eten, zoals bijvoorbeeld bruin brood en (karne)melk. N.B.: Vitamine B kun je niet onbeperkt slikken.

Gezondheid na thuiskomst

Als je na terugkomst (en dat kan eventueel maanden later zijn) koorts, darmklachten of wat dan ook krijgt dat je niet zo goed kunt thuisbrengen: neem contact op met je huisarts en vermeld hoe lang je waar je in Bali bent geweest en wat je er gedaan hebt. Als je veel contact hebt gehad met de plaatselijke bevolking is het verstandig een Mantoux te laten zetten (test op tbc).